اگر از شهرستان کازرون به طرف منطقه‌ی تفرجگاهی دریاچه‌ی پریشان حرکت کنید، حدوداً 2 کیلومتر مانده به دوراهی که یک طرف آن به دریاچه ختم شده و طرف دیگر جاده‌ی جدید کازرون شیراز را پی می‌گیرد، در سمت راست شما و تقریباً در فاصله‌ی یک کیلومتری جاده بنایی چهارطاقی مربوط به دوره‌ی ساسانیان قرار دارد. بنای مذکور در سال 1318 و با شماره 331 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کاربری احتمالی بنا در زمان ساسانیان آتشکده بوده که با توجه به شواهد گوناگون، از جمله عدم تخریب آن در دوره‌های بعدی نظریات متعددی پیرامون کاربری آن مطرح می‌شود.

توضیحات بیشتر پیرامون این بنا را بصورت گزیده‌ای از مقاله‌ی «بنای کوچک عصر ساسانی در نزدیکی کازرون» ـ «ماکسیم سیرو» که در سال 1938 نوشته و در کتاب کازرونیه (مجموعه مقالات کازرونشناسی ـ دفتر اول ـ نشر کازرونیه ـ 1381) مجدداً به چاپ رسیده است می‌نویسم.

نقشه‌ی عمارت، بی‌نهایت ساده است: تالاری مربع که هر وجه آن با طاقی بیضی شکل ...

مدتی پیش که با دوستانم به دره‌ی «اوسودوک» (در اولین یادداشت همین وبلاگ توضیحات کاملی پیرامون این دره داده شده است) رفتیم، دوست راهنمایی که با ما آمده بود مسیر منتهی به روستای «پوسکان» را که از روی کوه می‌گذشت نشانم داد. مدت‌ها بود که دوست داشتم به این روستای تاریخی سری بزنم و مخصوصاً قلعه‌ی این روستا را که کتاب هم در مورد آن چاپ شده است از نزدیک ببینم. این بود که تصمیم گرفتم به پوسکان بروم. از کازرون حرکت کرده، پس از عبور از روستاهای «مهرنجان» و «مشتان» به «بوعلی» رسیدم. جاده‌ای را که به پشت تپه و مسیری که دوست راهنمایم در دره‌ی اوسودوک نشان داده بود پی گرفته و به روستایی به نام «علی‌آباد دوتو» رسیدم. از اهالی سراغ روستای پوسکان را گرفتم. تمامی آنها مسیری یکسان را در دل کوه نشان دادند ...

هیچوقت فکر نمی‌کردم که کازرون هم آبشاری به این زیبایی و بزرگی داشته باشد. صدای غرش آبی که از دل کوه‌ها و تپه‌های اطراف روستای حکیم‌باشی راه خود را باز کرده و سیلی محکمی به زمین می‌زند، توجه هر رهگذری را از چند صد متری هم جلب می‌کند.

آبشار فصلی روستای حکیم‌باشی کازرون که دبی آب خود را مدیون بارندگی‌های هر ساله‌ی این منطقه است، جریان اصلی خود را از آبان‌ماه شروع کرده و بسته به میزان بارندگی تا اردیبهشت ادامه می‌دهد. ارتفاع این آبشار حدوداً 25 متر بوده که احتمالاً سرچشمه‌های آن از منطقه‌ی ماهور است. حرکت سیل‌آسا و شدت جریان این آبشار (بخصوص در اواخر زمستان) که موجب به وجود آمدن حوضچه‌های بسیار زیبا و نادری در پایین دست خود شده است، بعلاوه‌ی ...